PrEP là gì?

PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) là thuốc dự phòng giúp ngăn ngừa HIV trước khi phơi nhiễm, dành cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao. Khi dùng đúng cách, PrEP có thể giảm tới 99% nguy cơ lây HIV qua đường tình dục.

---

Cơ chế bảo vệ

• Hoạt chất trong PrEP tích tụ trong máu và mô niêm mạc, tạo “lá chắn” ngăn virus HIV xâm nhập và nhân bản.

• PrEP không phải thuốc điều trị, mà là biện pháp phòng ngừa chủ động.

---

Ai nên dùng PrEP?

Đối tượng được khuyến cáo dùng:

• Người quan hệ đồng giới hoặc dị giới có nguy cơ cao.

• Người có nhiều bạn tình hoặc không dùng bao cao su thường xuyên.

• Người có bạn tình nhiễm HIV nhưng chưa đạt tải lượng virus không phát hiện.

• Người làm nghề có tiếp xúc sinh học nguy cơ (PIT – phơi nhiễm nghề nghiệp).

• Người sử dụng chất kích thích có liên quan đến hành vi nguy cơ.

---

Hiệu quả bảo vệ

• 99% nếu uống đều đặn mỗi ngày.

• Dạng uống theo sự kiện (2+1+1) áp dụng cho nam quan hệ đồng giới với điều kiện tuân thủ đúng phác đồ.

---

Các dạng PrEP hiện tại

1. PrEP uống hằng ngày:

   • Phổ biến nhất (Tenofovir + Emtricitabine).

2. PrEP theo sự kiện (2-1-1):

   • Chỉ áp dụng cho MSM (nam quan hệ đồng giới).

3. PrEP tiêm (Cabotegravir):

   • Tiêm 2 tháng/lần.

   • Hiệu quả rất cao, nhưng chưa phổ biến rộng ở Việt Nam.

---

Lưu ý quan trọng

• Phải test HIV trước khi bắt đầu và theo dõi định kỳ mỗi 3 tháng.

• Không bảo vệ khỏi lậu, giang mai, chlamydia…, nên vẫn cần dùng bao cao su nếu muốn an toàn toàn diện.

• Khi bỏ thuốc quá 7 ngày, cần tham khảo phác đồ nạp lại thuốc.

---

Tầm nhìn dài hạn

PrEP không chỉ là công cụ phòng ngừa, mà còn là nền tảng chiến lược để giảm tỷ lệ nhiễm HIV mới trong cộng đồng. Nhiều quốc gia — trong đó có Việt Nam — xem PrEP là mảnh ghép quan trọng của mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030.